Imágenes de páginas
PDF
EPUB
[ocr errors]

Yvais attoch glás eich llygad,
Siân vwyn, Sian vain,
Sián gain, Siângu,

Trwy búr ferch, a ffyddlon gariad;
Siân druan hyniny beno;

rowch chwithau, dwy-ael veinion, Sian beraidd lais, Sián búredd lwys,

At y mwya' à gâr eich calon. Siân gymmwys imi ymgommio:

Nid oes i mi ond dau elyn, Tra bo uchel hediad brán

Gwyn vy mýd, pe byddwn rhyngddyn ; Ni'llynga i Siân yn ango' !

R. Cain.

Pan vo Meinir yn vy mreichiau,

Y gelynion vydd y gliniau! Parch. Wm. Wynr. Sian liwus, Sian lawen, Siân aurbleth-benvelen;

Och i'r môr am vôd mor erwin, Siân dyner ei thonen,

Och i'r tonnau am davlu cymmin! Sián îrwen yw hon;

Och i'r gôg na ddoe i ganu, Sián imi yn gariad,

Ar vryn tég wrth ben Ballawndy *. Sian lana 'n y tair-gwlad;

* A place in Anglesey. Siân drwyad, Sián doriad, Siân dirion. H. Morys.

Lle bo cariad ve ganmolir,

Odid vawr yn uwy na ddylir ; Dy ddwy wevus Besi bêr

Ond lle r eiddigedd creulon,
Sydd iraidd dyner' aeron,

Ve vydd beiau mwy na digon.
Ac mor velvedaidd gain-wedd ,
Vel gweunydd blú dy ddwyvron :

Telyn wen a thannau mán,
Ond yw ryvedd teg dy liw,

A mwnws arian bydol; Mor galed yw dy galon!

A bair i lawer máb drwy ferch,

Gael cwmni merch naturiol.

[blocks in formation]

24 TLYSAU PENNILLION, or POETICAL BLOSSOMS, LYRIC SONGS, and EPIGRAMS.

[ocr errors]

On a pack of Hounds.

Mae bagad yn teuru, Llais y cŵn d'u fwn yn feinio,

Vy mód i 'n eich caru, A wna i ddyffryn union ddeffro ;

A minnau ' velly

Heb ammau;
Aeth eu llév trwy'r holl bentrevydd,
Bryniau gwylltion, bronnau gellty dd :

Ni welai nêb purach
Rhéd eu miwfg 'r b;d y meusydd,

I'ch caru ffyddlonach, Sain eu presgerdd sy 'n y prysgwydd,

Ddirgelach na mwynach I'w llwys agwedd a'u llais hygar,

Na minnau. Clywch eu llév vél clych 'eu llavar!

Ed. Ddd. of Margam. 0000000000000000000000000000000000000000

Glán vraich, glán ddeuvraich, glán ddwyvron,
Glån enaid, glân anadl a chalon ;
Urddedig glán vorddwydion,
A glán býth pe bai glo'n y bón.

Fair Olwen has such wond'rous charms,
'Tis Heav'n to be within her arms;
And she's so charitably given,
She wishes all mankind in Heaven.

0000000000000000000000000000000000000000

Yr hwn y bore gwyrdd-lås vydd,

Grass in the morn is green

and bright, A gwawr o newydd arno ;

And of the freshest cast; Ond pan y torrer ev brydnhawn,

But, ah ! cut down before the night, In vuan iawn mae 'n gwywo.

Fades by a fudden blaft 7. 0000000000000000000000000000000000000000

ENGLYNION, or, LYRIC SONGS, and EPIGRAMS.
Englyn I Gúfan Mereb.

An Englyn upon a Woman's Kiss.
Sippias védd, gwiwvedd gyvion, go vafwedd, From lips delicious in their bloom
Gwevusau melysion!

Rich mead I fipp'd that breath'd perfume, Duw a vwriodd diverion,

And kindling rapture drew! Mél-gavod, hyd davod hon! *

For Heaven hath on my Fair-one's lip * So sweet a kiss the golden Sun gives not,

(Which ev'n the bee might love to fip,)
To those fresh morning drops upon the rose ;

Distill'd ambrosial dew !
Nor shines the silver Moon one half so bright,
Through the transparent bosom of the deep.

(or thus ;)
Rich mead I fipp'd, my heart delighting,
From lips deliciously inviting ;
Lips, that such honied sweets distill,
I ne'er can kiss, and fip my fill!

[blocks in formation]

* To give the English reader a more just idea of the ele. gance, simplicity, and brevity of these Welsh Sonnets, I have selected a few stanzas from the English poets, which poffefs that similarity of style and beauty, except the harmony of Cynghanedd, or concatenated alliteration, which is peculiar to the Welsh poetry. See also pages 53, 54, and 67.

O thou by Nature taught,
To breathe her genuine thought,

'In numbers warmly pure, and sweetly strong :
Who first on mountains wild,
In fancy, loveliest child,
Thy babe, and pleasure's, nurs'd the powers of fong.

Collin's Ode to Simplicity.
By foreign hands her dying eyes were clos'd ;
By foreign hands her dying limbs compos'd;
By foreign hands her humble grave adorn'd;
By strangers honour'd, and by Itrangers mourn'd! Popa
O come soft sweetest Sleep!

Thy balmy blessings give;
For death is life with thee,
Without thee death to live.

Anonymous

+ The rose is fragrant, but it fades in time;
The violet sweet, but quickly past the prime ;
White lilies bang their heads, and soon decay;
And whiter fnow in minutes melts away. Dryden.

On Worldly Blessings.
The first of human gifts is Health,

The next on Beauty's pow'r attends ;
The third, possessing well-earn'd Wealth,

The fourth is Youth, enjoy'd with Friends,

ENGLYN

Englyn upon the celebrated Greyhound of Prince Llywelyn ab Iorwerth. Claddwyd Cilhart † celvydd, ymlyniad

The remains of fam'd Killhart, fo faithful and good, T'mlaenau Eivionydd ;

The bounds of the Cantred conceal; Parod ginio i'w gynydd.

Whenever the doc, or the stag he pursued, Parai'r dydd, yr beliai Hydd !

His master was fure of a meal. + There is a general tradition in North Wales, that a wolf had entered the house of prince Llywelyn. Soon after the prince returned home, and going into the nursery, he met his dog Killbart, all bloody, and wagging his tail at him; prince Llywelyn, on entering the room, found the cradle where his child lay overturned, and the floor flowing with blood; imagining that the greyhound had killed the child, he immediately drew his sword and stabbed it; then, turning up the cradle, found under it the child alive, and the wolf dead. This so grieved the prince, that he erected a tomb over his faithful dog's grave: where afterwards the parishchurch was built, and goes by that name, Bedd Gelbart, or the grave of Killhart, in Caernarvon bire. From this incident is derived a very common Welth proverb:“ Yr wy 'n edivaru cymmaint a'r Gwr a laddodd ei Vilgi,i. e." I repent as much as the man who flew his greyhound.” Prince Llywelyn ab Iorwerth married Foan, a daughter of King John, by Agatha, daughter of Robert Ferrers, earl of Derby; and this dog was a present to the prince, from his father-in-law, about the year 1205.

0000000000000000000000000000000000000000 Englyn i'r Gadair góch, yn Nólgelleu.

An Englyn written on the Ducking Chair, at Dolgelleu. Chwi'r Gwragedd rhyfedd e'u rhóch, y/geler Ye vixen dames, your neighbour's pest, 1/gowliwch pan fynnoch ;

Unless your tongues in future rest, Eich bernir a'ch bai arnoch, ,

Know that (with all your faults) your fate, Gyda 'r gair, i'r Gadair Gôch.

Wm. Phylip.

Is the red chair's degrading seat.

0000000000000000000000000000000000000000 Bronvraith bér araith bererin, deilgoed

Tiriondeb d’wyneb a'm denodd, da elw, A Duwiol.gerdd ddivlin;

Dy olwg a'm dallodd, Oer voreugwaith ar urigin,

Y galon vách, gúl iawn vódd, Cywir-ddoeth výdd cerdd o'th vin!

Dy degwch di a'i dygodd.

1

[ocr errors]

Lle bo cariad, brád mewn bron, yn

llechu

Moes gufan i'm rhan er hwy, moes vil, Lloches yr annerchion,

Moes ddwy-vil, moes ådeu vwy, Vo dríg llusgiad llygad llon,

Moes ugein-mil, moes gan-mwy ;
Llwybr y goel, lle bo 'r galon.

Moes yma, am v’oes im vwy.
The Upsatiable Kiffer.

Moes gusan am ei geisio, wen imi

Dan ammod eu rhivo,
Mún lån? moes gúfan, moes gant; moes ddwlin,
Moes ddau-faith bedwarcant :

Val byn moes i'm vil beno,
Ddi-nacca moes ddau nawcant,

Aur grair, moes rivedi 'r gro.
Dri wyth míl, dyro o'th mant? $ Davydd ab Gwilym.

Gorchestion bynodol Hugh Morys.
Englyn i Gúsan.

Clywais, nid gwag-lais, gwiw.gloch, y boreu
Cysylltiad fippiad
fupper, Gov iesin

Bereidd iawn blygein-gloch ; Gwevusau'r melysber;

Wawch o'i benglog chwiban-gloch,
Gwin folas a gair seler,

Máb lár, mawl claear mal cloch!
Siwgrvan parch, cyfegrvin pér. John Humphreys.
Die gufan bychan di bechod, digriv,

Bydd vwyn wrth vwyn o'th vôdd,
Val-deigryn o wirod;

Bydd anvwyn

wrth

anvwyn o'th anvodd;

Un Medrusaidd medri ofod,

anvwyn,

nid da 'n unvodd, Er mzi yn Duw ar vy mín dód.

Na rhy vwyn, ond mewn rhyw vódd.

A Riddle on a Bee,hive Ni chív, yr wy'n gláv o glwyvon, fy oer,

Twyfog coronog cu rinwedd, cestog Le'i siarad a'm Wenvron ;

Mewn caftell yn gorwedd ; Na gyrru serch, na gair sốn,

A mil o weifion melufwedd, Na’m gwél un o'm gelynion !

Gyda bwn i gadw hedd. He first folicits of the Fair, one sweet kiss, then a hundred and twelve ; fourthly, five thousand fix hundred; fifthly, one thoufand eight bundred; and lastly, twenty-four thoufand. The sum total of kiffes demanded, is 31,513.

7

ENGLY

Un arall o gyngor.

76

THE POETICAL STRIFE OF THE BARDS FOR THE CHAIR, &c.

1

ENGLYNION. The extempore Compositions of the Poets of North Wales, at the great Eisteddvod, or Bardic Congress, which was held at Caerwys, in Flintshire, in the year 1567.

This is a very curious relick of that period, and displays the alliterative melody, and refinement, in great perfection, which is the very essence of Wellh poetry; and now first exhibited from the press. Mawr-glód Eifeddfod, is dail-ac irwydd, I Gaerwys wých adail ; Mawr gyfa fydd mur gôf fail, Mor gaead y mae 'r gwiail ! Howel Ceiriog Ceubren frig lallen onnen lys-liw-haul Ar heol eglurliw : Caerau 'r hon, uwch-cwr y rhiw, Caerwys eglurlwys glaerliw.

Huw Llyn. Yn oed Duw lesu, iawn lớr-gwiw roddiad, Y graddiwyd pôb Cerddor, Pymtheg cant, prif ffyniant pôr, A thrygain, a faith rhagor.

Huw Pennant. Gofod Eisteddfod, gwasel--dawn ini, Dan onnen frîg uchel ; Gorau trêf, heb gwrt rhyfel, Grâs Duw i Gaerwys y del.

Evan Tew. Twr lløs i Gaerwys, ag erioed-o dwf, A dyfodd dros fan-goed, Braisg onnen capten y coed, , Bron o hengyff brenhin-goed. Wiliam Llyn Cysgod Eisteddfod, nid oes dîg-gwiriach, I Gaerwys urddedig ; Cofio 'r braint, cyfa yw 'r brig, Cwrt 'glwysfraint is cart glasfrig.

Siôn Phylip. Tan onnen loywlen liwlwys-naw cân Mae 'n cynnal yn Nghaerwys ; Danyn' cawn dewn i'n cynnwys, Râdd i bawb, herwydd ei bwys. Bedo Hafhelb. Dan Onnen lasnen dyna lwys naid-beirdd, Gyda barn penaethiaid; Digêl Eisteddfod a gaid, Yn Nghaerwys drwy gynghoriaid. SimwntVaughan Yn Nghaerwys cymhwys ac ammod-ydyw, Ni a adwyn y bennod ; Mae dyfyn a berthyn bôd, Nós da wyddfa 'n Eisteddfod. Siôn Tudur. Ein graddau ninnau iawn-wanegRydyw, Edwyn pawb eu ddammeg; Yn rhwystr yna ar osteg, Yn dwyn braint hîr, dan bren têg. Owen Gwynedd.

CYWYDD Y CUSAN; or Song of the KISS: By Gruffydd Hiraethog, of Denbighshire, who flourished about A. D. 1522.

This Poem is esteemed one of the most elegant and
masterly compofitions in the Welsh language, with respect
to the skilful arrangement of its alliterations and the sweet-
ness, and easy flow of its harmonious founds. Perhaps, no
specimen can be selected from the Basia, of Joanes Secundus
Nicolažus ; nor from Ovid, that excels this Song, on the
subject of Love.
Cefais, un cofus Wener,
Cyfa îs bwngc wefus bér,
Cyflegriad trwsiad traserch,
Cyflegr mîn, cus goreu merch.
Cael hwn fydd calon hawshad,
Cwrets o hirnych cariad :
Còd afael byncio deufin,
Ciniaw gwell na'r càn a gwîn.
Cyffro enwog, hóff rinwedd
Cariad, mal cymmysgiad mêdd:.
Cain dloswawd, cnawdliw iesin,
Cawn fâs facc, neu falmsey win.
Cym'rais wîn, cymmar ofai,
Cla 'n iach o bôb clwy' a wnai ;
Corph iechyd fywyd heb fâr,
Clywed ei hanadl claiar.
Cyflaeth mîn eur-frig haf-loer,
Cynnes i fynwes f'ai oer;
Cnoad manfwyn cnawd mein-ferch,
Cnewyllyn o fiwgr-wîn serch.
Cawn ûnrhodd, cu iawn anrheg,
Caru obr tost croywber têg :
Cwmîn a fiwgr-wîn, ôs iach,
Cawn flâs anys felyfach.
Croyw orau fêdd Creirwy fîn,
Cyfryw ûn nis cai frenin;
Clyd ennaint, clau hâd annerch,
Clo cauad fafn, cliccied ferch.
Calennig loyw eurfrig loer,
Cariad, triagl cûr tra-oer ;
Claf flyfiad, cariad cywraint,
Cael hwn, a weryd cul haint
Celfyddyd rhag clwyf oddef;
Cariad enneiniad o nef!
Cyfeddach, nis cai fawddyn,
Câf oes hîr, o cefais hyn.
Clo mîn yn clymmu einioes,
Claim ar hwn, cael im' a'i rhoes.

• Another MS. has these additional Lines
Cychwynad cû wych annerch,
Cyfodiad, gofodiad ferch :
Cyfur claf o'i oeraf waith,
Cael aur dwbl, cariad obaith.
Cywraint gyweirgorn caru,
Cweiriaù fais o'r cûr a fu:
Croywder anhepcor ydoedd,
Cofiad fàs, cafod-fél oedd.
Can liw'r od ceim loer ydoedd,
Cael parch rhaid celu pwy oedd.

Ffon

Ffon gron, lon, linon idth,

Clywch hyn celu o chár, Ddwys, lwys-liw eurlliw ir llath ;

Cusanav o'm cufenir ; Bigog, vachog, vechan vách,

Gwen ara' liw gwawn oror, (Tw yr ffon gron, lon, linon láth

Gwn i'w lliw, ganu llawer.

Cael Telyn wiw ddyn oedd iach, a phennill
Englyn i Vilgi Melyn.

A phennu cyvrinach;
Nödyn, Ci melyn cymalau, gwiw-lwybr

A man o'r byd meinir bâch, Gelyn bydd brych winau ;

Wich a výdd a chydeddach. Nid cynt yw na gwynt yn gwau,

Englyn, a Thelyn, a Thán; a Choden Nid yw'r gwynt gynt nag yntau.

Ag y chydig Arian; r Góg luofog liw asur-iaith gynnar

Cwrw iachus, a Chúfan, A'th ganiad mör eglur,

r Vún lwys, dyna vyw 'n lân. D. G. Boreu viwjg brau vesur ;

Englyn i Wallt Merch. Gelyn eiddig farrug für.

Euraid fad iawnblaid sidanbleth, uwch ben
Ar ôl pob man, llan a lle, a chwrt,

Gwych Baenes ireiddbleth;
A charu merchede;

Drøys glirblaen a disgleirbleth,

Gwawr ddinam yn fflam ei phléth, D. E. 1758. 'Rol rhodio, treiglo pób tré, Tég edrych tuag adre!

To a pack of Hounds.

Clywais vawl argais vel organ,-beraidd Goreu yn y Siroedd gowir iawn Seren,

r boreu 'r eis allan ; Gynnwys vain ganol gynes uwyn geinwen;

Pob mén lais, pibau mwynlan,
Gariad wen ebrwydd goreu dan wybren,

Hyd y Coed, huaid a'i cán.-
Dáwnus i llewyrch daionus a llawen :
Eli gardd, Gwen hardd, privardd ai praw,

Cydlais yw'r adlais erioedyn i'weirio,

Carol pryves vein-droed ; Hon o vawl bylaw vel Helen.

Llais mwyn glan-gais mewn glyn-goed, Tri pheth, a bariaeth y byd, o'm gwirvodd,

Cainc bydd cwm, cân cywydd coed.

E. Morys, Am gyrrodd mewn advid,

Melus-lais cu-adlais crên, -y boreu, Tannau a'i hodlau o hyd,

Sy' beraidd ar wyndwn ; Tevyrn, a Merched hevyd.

A Chorns dd

yn chwyrnu frón William Cynwal's prognostication upon the In ganiad,-awn ac unwn! colour of the new Muon.

Siôn Tudur yn gyrru cenadon at ei Gariad. Gwilied bacob, bob gwlad y b’och,

Dü'r Clwyd di arswyd diweirferch,-dy donn; r lloer lås, y llawr a wych ;

Di 'dwaenost bób llanerch : Llawer o'r gwynt yw 'r Lloer góch,

Dwg arwydd, dwg sadrwydd ferch, Lloer wen ydyw 'r seren fych!

Dwg Ann wen deugain annerch. Arwyddion i'r Tywydd, o waiih Davydd Nanmor. Llwynog dau eiriog diriaid --dos ymaith, Creffwch wawr o vawr i vách,

(Da frommi Vytheiaid) r lloer las llawer a wlych;

Dwg arwydd iawn rhwydd mae 'n rhaid,
Llid a gwynt yw'r Lleuad góch,

I'm gwawr Ann, a'm gwir enaid.
Un wenn y sy'n anian fych.

Y Wennol wybrol obry, héd unwaith,

Di’dwaenost bóll Gymru ; The following Englyn is faid to have been an ex.

Hed at Anrf, rhaid it hynny, tempore compofition of Davydd ab Edmwnt, at an

Mae nyth it y'mhen ei thy. Eisteddvod for the chair :

Y Gwynt traws helynt tros hëolydd, -bròn,
Dw'r, Tán, Awyr, Sér, Terra, a Maen,

A bryniau a gelltydd ;
A wnaeth mab Maria :

Annerch Ann-wen, feren fydd,
Angylion Név, plant Eva ;

Gain eiphryd, gan ei Phrydydd, Gwyllt, Gwär, Gwëllt, Gwydd, Nós, a Dydd da.!

Siôn Tudur, o Wicwair yn Swydd Fflint, 'er bonbeddig,

a'i Cánt, 1580, Englyn i'r Eira. Mae têw glóg hyd teiau 'r glyn,

Englyn i Tom, Cloch Eglwys Crif yn Rhyd-ycheen. Gwe'r awyr yn gorewi'r dyffryn;

A'i Tom yw'r

'r Glóch drom a glywch draw, 'n rhúto

Mae'n rhywyr ymadaw; Cnwd barrug ar gnawd Berwyn,

A digllon wyr a'u degllaw, Hulin mewn gwedd, halen gwyn.

H. Morys.

nos
уп
naw.

r. Parck, W. Wynn.
X

.

Cyn y

canu

An Epitaph

« AnteriorContinuar »